Türkiye'nin ilk spirulina üretim çiftliği İzmir Kemalpaşa'da kuruldu. Tabii hemen tahmin edebileceğiniz gibi, Ege Üniversitesi bünyesindeki EBİLTEM'in desteğiyle. Girişimin sahibi ise Rüştü Tok... Ege Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Biyomühendislik bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Meltem Conk Dalay, spirulina üretiminin üniversite-özel sektör işbirliğiyle ortaya çıkan örnek bir proje olduğunu söylüyor. Proje baştan sona EBİLTEM bünyesinde geliştirilmiş. Burada kurulan bir pilot tesiste spirulina üretimi hala devam ediyor. Üstelik pilot tesisteki üretimden üniversite gelir elde etmeye başlamış bile. Yani bu üretimden sağlanan gelirden araştırmalarda kullanılmak üzere, üniversiteye pay ayrılıyor. Gelelim üretici Rüştü Tok'a...

İLKLERİN ADAMI

Rüştü Tok, emekli bir binbaşı. Sürekli yeni işler peşinde koşan Tok, Türkiye'ye beyaz hindiyi ilk getiren isim. Ayrıca Ankara'da ilk süpermarketi de o açmış. Spirulina ile tanışması ise birkaç yıllık bir macera...
1999 yılında yeni bir iş araştırırken EBİLTEM'e de gitmiş. İşte bu ziyaret Tok için adeta bir dönüm noktası olmuş. Burada spirulina ile ilgili bir proje önerisiyle karşılaşmış. Rüştü Tok, konuyu uzun bir süre incelemiş. Ve bu işte oldukça yüksek kazanç imkanı olduğunu görünce de spirulina üretimine karar vermiş.

150 METREKAREYLE BAŞLADI...

Projenin ilk adımı geçen yıl atılmış. Öncelikle EBİLTEM bünyesinde bir pilot üretim havuzu kurulmuş. Burada Rüştü Tok ve EBİLTEM uzmanları tarafından bir yıl boyunca çeşitli denemeler yapılmış. Ve burada elde edilen başarılı sonuçların ardından İzmir Kemalpaşa'da Rüştü Tok tarafından bin metrekarelik bir yosun çiftliği kurulmuş...

Bu arada, yosun çiftliğinde kullanılan birçok makinenin bizzat Rüştü Tok tarafından yapıldığını belirtelim. Örneğin, tablet ve eleme makinesi... Tok, bir yosun çiftliği temel üretim araçlarından olan bu iki makineyi önce yurtdışından satın almak istemiş. Ancak makineler için kendisinden çok yüksek fiyat istemişler. O da oturmuş, kendi işini kendi yapmaya karar vermiş. Pilot üretim tesisinin havuzundan elektrik sistemine, inşaatından tablet makinesine kadar her şeyi kendi eliyle yapmış. Burada bir yıl içinde yaklaşık 600 kilo spirulina üretilmiş. Ürünler şu anda Egert markasıyla piyasada satışa sunuluyor. Kilosunun 500 milyon liraya kadar alıcı bulduğunu da ekleyelim...

800 MİLYARLIK YATIRİM YAPACAK

İşte spirulina'nın bu yüksek gelir potansiyeli, Rüştü Tok'un hedef büyütmesine yol açmış. Tok, şu sıralar Manisa Turgutlu'da 200 dönümlük bir alanda çiftlik kurma çalışmalarıyla uğraşıyor. Manisa Turgutlu'da kurulacak çiftlik için yaklaşık 800 milyar liralık yatırım öngörülüyor. Burada hem spirulina üretimi yapılacak hem de diğer yosun türleriyle ilgili çalışmalar yapılacak. Örneğin kültür balıkçılığında kullanılan ve oldukça yüksek fiyata yurtdışından ithal edilen balık yemleri üretilecek. Bunun için de bir fabrika inşa edilecek.